«Ақтоғай» атауының шығу тегі
«Бұрындары бұл жер ақ қайыңы сыңсып, тоғайы тығыз болғандықтан «Ақтоғай» аталып, ең ірі серіктерінің орталығы еді.» — аудан орталығы Тоқырауын өзенінің бойында ақ қайыңзар тоғайға тоқайласып жатқан қыратқа орналасқан болатын.
Ауданның тарихы
Қазіргі Ақтоғай ауданы орналасқан өңірді Ұлы Октябрь революциясына дейін үш болыс ел мекен еткен: Тоқырауын, Қотанбұлақ және Балқаш болыстары. Халық рулық, туыстық белгілеріне қарай шоғырланып өмір сүрген.
Бүкілодақтық Орталық Атқару Комитетінің 1930 жылғы 17 желтоқсандағы қаулысымен Қоңырат ауданы құрылды. 1934–35 жылдары аудан орталығы қазіргі орнына — Тоқырауын өзені бойына — ауыстырылды. Сол кезде орталықта шамамен 230 үй, 6 500-ға жуық тұрғын болды.
1962 жылы Шет пен Қоңырат аудандары бірігіп, «Ақтоғай ауданы» деп аталды. 1996 жылы Тоқырауын ауданы жабылып, Ақтоғай ауданының құрамына кірді — кітапхана желісі 17 филиалға дейін кеңейді.
Тарихи кезеңдер
Кітапхана нүктесі ашылды
Ауылдық кеңес жанында «Қызыл отау» кітап беру нүктесі ашылды — Ақтоғай аудандық кітапхана жүйесінің бастауы.
Қоңырат ауданы құрылды
1930 жылы 17 желтоқсанда Бүкілодақтық ОАК қаулысымен Қоңырат ауданы ресми түрде құрылды.
Алматы облысына енді
1932 жылы 10 наурызда округтер таратылып, Қоңырат ауданы жаңадан құрылған Алматы облысының құрамына кірді.
Орталық жаңа орынға көшті
1934–35 жылдары аудан орталығы Тоқырауын өзені жағасына, ақ қайыңды тоғайға тоқайласқан «Ақтоғай» атты жерге ауыстырылды. Орталықта ~230 үй, ~6 500 тұрғын болды.
Қарағанды облысына берілді
Жаңадан құрылған Қарағанды облысы құрамына Қоңырат ауданы берілді. Осы жылдан бастап аудан Қарағанды облысының құрамында.
ОКЖ іске қосылды
Ақтоғай аудандық орталықтандырылған кітапхана жүйесі ресми түрде іске қосылды.
«Ақтоғай ауданы» аталды
Шет және Қоңырат аудандары біріктіріліп, ресми атауы «Ақтоғай ауданы» болды.
Ауданның кеңеюі
Тоқырауын ауданы жабылып, Ақтоғай ауданының құрамына енді. Кітапхана желісі 17 филиалға дейін кеңейді.
Тарихи тұлғалар
Барлығын көру →Әр тұлғаны басыңыз — толық өмірбаяны бар бетке өтесіз.
Жалаңтөс батыр
XVII ғ.
Аса ірі қолбасшы және мемлекет қайраткері. Жоңғар шапқыншылығына қарсы күресте ерлік көрсеткен, Тоқырауын өңірімен байланысты батыр тұлға.
ТолығырақЖидебай батыр
XVIII ғ.
Ақтоғай өңірінен шыққан батыр, халық жадында сақталған ерлік бейнесі. Жерін, елін, жерін қорғаған ержүрек жауынгер.
ТолығырақҚараменде би Шақаұлы
XVIII ғ.
Даналығымен халық арасында аты шыққан би. Дауларды шешуде әділдігімен ерекшеленген, Тоқырауын болысының ақылгөй биі.
ТолығырақСана би
XVIII–XIX ғ.
Тоқырауын өңірінің белгілі биі. Халық дауларын шешкен, жергілікті қоғамдық өмірде маңызды рөл атқарған дана тұлға.
ТолығырақШабанбай би
XVIII–XIX ғ.
Өлкенің белгілі биі, дала заңын жетік білген ғалым. Ел бірлігін сақтауда, дауларды бейбіт жолмен шешуде үлкен рөл атқарды.
ТолығырақӘлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов
1866–1937
Қазақтың ірі мемлекет қайраткері, «Алаш» қозғалысының жетекшісі, публицист, этнограф және ғалым. Тоқырауын өңірінен шыққан. ХХ ғасырдың басындағы ұлттық-азаттық қозғалыстың символы.
ТолығырақӘлімхан Әбуұлы Ермеков
1882–1970
Қазақтың ірі ғалымы, математик, «Алаш» партиясының мүшесі. Тоқырауын болысынан шыққан. Қазақ математика ғылымының негізін қалаушылардың бірі, ағартушы.
ТолығырақЖақып Ақбаев
1876–1934
Қазақтың белгілі заңгері, қоғам қайраткері, «Алаш» партиясының мүшесі. Тоқырауын болысынан шыққан. Ұлт-азаттық қозғалысқа белсене қатысқан, заңгерлік білімін халыққа арнаған.
ТолығырақНүркен Әбдіров
1919–1942
Кеңес Одағының Батыры, ұшқыш-штурмовик. 1942 жылы 19 желтоқсанда жауды жеңу үшін өзінің жарақаттанған ұшағын жау техникасы шоғырланған жерге бағыттап, Гастелло ерлігін қайталады.
ТолығырақҚазыбек Нұржанов
1919–?
Кеңес Одағының Батыры. Ұлы Отан соғысы жылдарында жаудың 3 танкісін жойып, 97 фашисті тұтқынға алдырды. 1945 жылы Кеңес Одағының Батыры атағын алды.
ТолығырақМанарбек Ержанов
1906–1966
Қазақстанның халық артисті, ән өнерінің шебері. Дала жырларын өзінің ерекше орындауымен жеткізді. Аудан тумасы, қазақ вокал өнерінің алтын қорына кірген тұлға.
ТолығырақРымкеш Жұмаділова
1958–
Қазақстанның халық әртісі, опера әншісі. Дүниежүзінде танымал, Ақтоғай ауданының мақтанышы. Республика байқауларының жеңімпазы, халықаралық сахналарда Қазақстанның бетін ашқан.
ТолығырақӘсет Болғанбаев
ХХ–XXI ғ.
Ақтоғай ауданынан шыққан, өз саласында жетістікке жеткен белгілі тұлға. Өлкенің мақтанышы ретінде Ақтоғай ауданы кітапханасының Ақсораң жобасында тіркелген.
ТолығырақУгар Жәнібеков
ХХ–XXI ғ.
Ақтоғай өңіріне байланысты белгілі тұлға. Аудан тарихы мен мәдениетіне қосқан үлесімен ерекшеленеді, жергілікті кітапхана базасында сақталған.
ТолығырақХайдар Арыстанбеков
ХХ–XXI ғ.
Ақтоғай ауданынан шыққан белгілі мемлекет немесе қоғам қайраткері. Аудан тарихына үлес қосқан, Ақсораң жобасы базасында тіркелген тұлға.
ТолығырақӨнер тарландары
«Ақсораң» жобасы бойынша тіркелген аудан тумалары
«Ақсораң»
«Ақсораң» жобасы — Ақтоғай ауданынан шыққан, әртүрлі саладағы табысты тұлғалардың өмірін насихаттайды. Спорт, мәдениет, ғылым, мемлекеттік қызмет — барлық салалардағы аудан мақтаныштары.
- Аудан тумаларының деректер қоры
- Шығармашылық, әдебиет, поэзия насихаты
- Мәдени мұраны дамыту
- Жастарға белсенді өмір позициясының үлгісі
Елім деп соққан жүректер
Кеңес Одағының Батырлары, ҰОС ардагерлері, Ауғанстан соғысының қатысушылары
Ауыл энциклопедиялары
Ақтоғай ауданының 17 елді мекені туралы электронды энциклопедиялар
Өлкетану ресурстары
Сұрақтарыңыз болса, кітапхана қызметкерлеріне хабарласыңыз немесе виртуалды анықтама жіберіңіз.